Ohiko galderak

Zer da Uraren Esparru Zuzentaraua?

Europako Parlamentuaren eta Kontseilu Europarraren 2000ko urriaren 23ko 2000/60/EE Zuzentarauari Uraren Esparru Zuzentaraua esaten zaio, eta erkidegoko esparrua ezartzen du ur-politiken arloan jarduteko. Esparru horren bidez, azaleko urak, ur kontinentalak, trantsiziokoak eta kostaldekoak, eta lurpeko urak babestu nahi dira, inolaz kutsa ez daitezen edo gutxiago kutsa daitezen, ur horien erabilera iraunkorra sustatu nahi da, ingurumena zaindu nahi da, ur-ekosistemen egoera hobetu nahi da, eta uholdeen eta lehorteen ondorioak arindu nahi dira. Hala, Uraren Esparru Zuzentarauak erabateko aldaketa eta ikuspegi berria ekarriko du Europar Batasuneko urak kudeatzeko arloan.

Zein dira Uraren Esparru Zuzentarauaren helburu nagusiak?

• Ur-ekosistemak babestea eta hobetzea.
• Ur-baliabideen erabilera iraunkorra sustatzea, hain zuzen, uraren epe luzerako babesean oinarritutako erabilera.
• Ur-hornidura egokia bermatzea.
• Uholdeen eta lehorteen ondorioak arintzea.

Hori guztia ibai-arroetan (ur-mugapean) egingo den kudeatze-lan bateratuaren esparruan sartuko da, hala ibaiak eta urtegiak, nola aintzirak, estuarioak, kostaldeko urak eta lurpeko urak barne hartuko dituen kudeatze-lanean.

Zein da Uraren Esparru Zuzentarauaren kronologia?

Zuzentarauaren azken testua 2000ko abenduaren 22an eman zen argitara. Une horretatik aurrera, estatu kideek hiru urteko epea ezarri zuten, Uraren Esparru Zuzentaraua estatu bakoitzaren antolamendu juridikoan sartzeko. Bestalde, 2009. urterako, plan hidrologikoak Uraren Esparru Zuzentarauaren arabera egokitu beharko dira; eta, era berean, 2015. urterako, Uraren Esparru Zuzentarauan ezarritakoari jarraiki, ur-masa egoera onean egotea lortu beharko da. Legeria-arloan honako urrats hauek egin dira:

Estatu espainiarra:

• Uraren Legearen Testu Bategina, uztailaren 20ko 1/2001 Legegintzako Errege Dekretua.
• 62/2003 Legeak –zerga-, administrazio- eta gizarte-arloko neurriei buruzkoa denak eta Uraren Legearen Testu Bategina aldatzen duenak (1/2001 Legegintzako Errege Dekretua, uztailaren 20koa)– 129. artikuluan ezarritakoa.

Euskal Autonomia Erkidegoa:

• 1/2006 Uraren Legea, ekainaren 23koa, ur-arloko Europako politikak Euskal Autonomia Erkidegoan betearazteko behar diren baliabideak ezartzen dituena, eta, era berean, arlo horri arau-esparru egokia ematen diona administrazio publikoek esku har dezaten.

Zergatik jarri arreta uraren arloan?

Ura ezinbesteko ondasuna da gure gizarteak aurrera joan daitezen, eta behar-beharrezkoa da gure bizi-kalitateari eutsi ahal izateko eta ekonomia-jarduera asko egin ahal izateko. Eskura dugun ura nahitaez partekatu behar dugu hainbat erabileraren eta hainbat erabiltzaileren artean (horra hor, industriak, zerbitzuak, etxeko kontsumoa, eta abar); eta, era berean, ur hori naturarekin batera partekatu behar dugu, naturan uraren zikloa ezinbestekoa baita bizitzari eutsi ahal izateko. Gainera, gure ur-ekosistema gehienak ez daude egoera onean; eta, hortaz, bada, ura eta ur-ekosistemak kudeatzeko lanak eztabaidaren gai nagusia izan behar du.

Herrialde garatuak deitutako horietan, normalean, ur asko erabiltzea ongizate-maila handia izatearekin lotu ohi da. Gero eta ur gehiago kontsumitzen dugu, eta eskura dugun uraren kopurua, berriz, gero eta txikiagoa da eragile askoren ondorioz: ura alferrik xahutzeko joera, kutsadura, muturreko klima-erregimenak, eta abar. Hori dela-eta, urari buruzko kultura berri bat sustatu behar dugu, bizitzaren kalitatea, erosotasun-maila eta garapen ekonomikoa bateratu ahal izateko, ur-kontsumo gutxiago izanda. Hala, bada, ur-kontsumoaren eraginkortasuna hobetu behar dugu, eta, horretarako, batetik, ur-kontsumoko ohitura egokiak hartu behar ditugu eta, bestetik, ur-hornidurako politikak ur-eskaeraren kudeaketan oinarritu behar ditugu. Gu normalean ura eskuratzeko arazorik ez duen toki batean gaude, baina, hala ere, ez dugu arazo hori inola ere alde batera utzi behar. Esperientziak argi erakusten digunez, uraren eskaintza handitu arren, horrek ez du besterik gabe bermatzen etorkizunean jendea betirako urez hornitu ahal izango dugunik. Indar gehiagoz bultzatu behar ditugu denboraren joanean uraren kudeaketa eraginkorra lortzeko aukera emango diguten oinarrizko alderdiak, betiere, zerbitzuaren mailei eta kalitateari ondo eutsita. Horrez gain, uraren auzia oro har aztertu behar dugu, eta, beraz, uraren kontsumoan sartuta dauden eragile guztiengana jo behar dugu.

Zergatik eta zertarako egin Uraren Esparru Zuzentarauan parte hartzeko prozesu bat?

Gune berriak zabaldu behar ditugu, erakundeek eta herritarrek plan hidrologikoak prestatzeko lanean eraginkortasunez parte har dezaten. Uraren Esparru Zuzentarauak herritarren parte-hartzeari buruzko xedapen zehatz batzuk ditu, bereziki Ibai-arroko Plan Hidrologikoetan jasota daudenak (46. kontuan hartuzkoa, 13. eta 14. artikuluak, eta VII. eranskina):

• Informazioa ematea: Hidrologia-arloko administrazioak gai honen inguruan bete behar duen zeregin eraginkorra nabarmenduz.
• Kontsultatzea: Uraren Esparru Zuzentarauari jarraiki, horixe da parte hartzeko benetako lehen maila. Alabaina, kontsulta egiteak ez du nahitaez esan nahi erabakiak hartuko direnik.
• Parte hartze eraginkorra bultzatzea: Tartean dauden aldeei gonbit egiten zaie plangintza-prozesuan eraginkortasunez parte har dezaten, eta, hortaz, ura kudeatzeko alderdi garrantzitsuak eztabaida ditzaten eta arazoak konpontzeko laguntza eman dezaten.

Zein dira Uraren Esparru Zuzentarauan herritarrek parte hartzeak dituen helburuak?

• Gizarte zibileko eragile nagusiek Uraren Esparru Zuzentaraua ezartzeko prozeduraz zer iritzi duten ebaluatu nahi dugu.
• Uraren arloan garrantzi gehien duten eragileen eta, oro har, herritar guztien iritziak, kezkak eta iradokizunak zein diren jakin nahi dugu, betiere, plan hidrologikoen jarraibideei dagokienez.
• Eragileen arteko harremanak zehaztu nahi ditugu, Uraren Esparru Zuzentarauari buruz dagoen iritzia jaso nahi dugu, eta ibai-arroez dagoen ikuspegia eta arro bakoitzean jarduteko dauden proposamenak jakin nahi ditugu.

Nork hartu ahal du parte eta nola?

Uraren arloarekin interesa duen edonork parte har dezake. Honako hauek dira herritar guztiek parte har dezaten zabalik dauden bideak: parte hartzeko foro birtuala eta galdetegia. Izan ere, hor, ura kudeatzeko lanarekin zerikusia duten gairik garrantzitsuenak bilduko dira. Hala foroa nola galdetegia, web orri honexetan daude jasota. Atal horietan sartu nahi baduzu, sakatu “Parte hartzeko prozesua” izeneko atala.